|
|
"صدا با سکوت آشتی نمی کند" گفتگوی بهزاد سهرابی با محمود صالحی ، عضو هیئت اجرائیه کمیته " هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکل های کارگری"
این روزهای یکی ازمسائل مهم کارگری در
استان کردستان ( بر اساس اعتراض کارگران خباز سنندج و سقز)
مسئله دستمزد کارگران خباز می باشد که به شکلی بر روی
هزینه های مردم کم در آمد جامعه تأثیر گذاربوده و هست . هر
چند مردم از افزایش بهای نان در این روزها نگران هستند.در
رابطه با افزایش بهای نان واینکه تا چه اندازه افزایش بهای
نان بر می گردد به افزایش دستمزد کارگران ، چند سئوال را
با آقای محمود صالحی که خود یکی از کارگران اخراجی خباز می
باشد در میان گذاشته که توجه شما را به متن این گفتگو جلب
می نمایم. سهرابی :کارگران خباز با توجه به اینکه در کارگاه های کوچک کار می کنند، آیا شامل قوانین کار می شوند؟ صالحی : البته باید کمی به عقب برگردیم . کارگران خباز جزء کارگاه های کوچکی هستند که در ماده 191 قانون کاربه آن اشاره شده و در تاریخ 9/10/ 1369 به تصویب دولت رسیده که متن کامل آن به این شرح می باشد. ماده 191 – کارگاه های کوچک کمتر از ده نفر را می توان بر حسب مصلحت موقتا" از شمول بعضی از مقررات این قانون مستثنی نمود . تشخیص مصلحت و موارد استثنا به موجب آئین نامه ای خواهد بود که با پیشنهاد شورای عالی کار به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید . اما بعد از تصویب این قانون هیچ گونه بخشنامه ای دال بر معافیت این کارگاه ها توسط شورای عالی کار تدوین نشده تا به تصویب هیأت وزیران برسد . نمایندگان مجلس ششم قانونی را به تصویب رساندند که به مدت 5 سال کارگاه های کوچک زیر 10 نفر را ازشمول بعضی مقرارت قانون کار معاف کردند و حال این قانون 5 ساله هم به اتمام رسیده و کارگاه های کوچک هم شامل قانون کارمی باشند . سهرابی: پیمان های دسته جمعی شامل کارگرانی می شود که مشمول قانون کار هستند ، کارگران خباز به چه ترتیبی می توانند از این قانون استفاده کنند؟ صالحی: کارگران خباز در کارگاه های کوچکی کار می کنند که در سطح شهر پراکنده و هر3 یا 5 نفر در محله ای مشغول به کار می باشند و آنان مثل کارخانه های بزرگ نیستند که زیر یک سقف کار کنند. به این دلیل شامل پیمان های دسته جمعی هستند وانعقاد هر گونه پیمان فی مابین نمایندگان کارفرما و کارگر نباید از حداقل دستمزد تعیین شده از طرف شورای عالی کار کمتر باشد. سهرابی: طبق شواهد و تحقیقاتی که در سطح کشوربه عمل آمده ، نماینده کارفرما حاضر به عقد پیمان دسته جمعی با نماینده کارگران خباز نیستند .دلیل این کاررا در چه می بینید که نماینده کارفرما حتی حداقل های قانون کار را رعایت نمی کند ؟ صالحی: بله. این درست است که برابر قانون کار هر سال باید نماینده کارگر و کارفرما طبق بخشنامه شورای عالی کار اقدام به عقد پیمان نمایند ، اما نماینده کارفرمایان از این قانون سرپیچی می کنند و هیچ وقت آنان محاکمه یا مورد حمله نیروی انتظامی قرار نگرفته اند. !!! در قانون کار ماده 142 آمده : در صورتیکه هر کدام از نمایندگان کارگر یا کارفرما حاضر به عقد پیمان دسته جمعی نشوند هیأت تشخیص موظف است بر اساس درخواست هر یک از طرفین "سریعا" مورد را رسیدگی کند و اگر هر کدام ازطرفین پیمان دسته جمعی نظر مذکور را نپذیرند می تواند ظرف مدت ده روز از تاریخ اعلام نظر هیأت تشخیص موضوع ماده 185 به هیأت حل اختلاف مراجعه کنند . هیأت حل اختلاف پس از دریافت تقاضای هر یک از طرفین "فورا" به موضوع اختلاف در پیمان دسته جمعی رسیدگی و رأی خود را اعلام می کند. در ماده 143 همان قانون آمده است که اگررای هیأت حل اختلاف ظرف سه روز مورد قبول طرفین واقع نشود ، رئیس اداره کار موظف است بلافاصله گزارش امر را جهت اتخاذ تصمیم لازم به وزارت کار اطلاع دهد. در صورت لزوم ، هیأت وزیران می تواند مادام که اختلاف ادامه دارد ، کارگاه را به هر نحوی که مقتضی بداند به حساب کارفرما اداره نماید . سهرابی: به نظر شما کارگران خباز در سراسر کشور برای افزایش دستمزد های خود باید چکار کنند ، تا از تاریخ 1/1/ هر سال ، دستمزد آنان هم مثل دیگر کارگران و مزدبگیران طبق قانون در ایران افزایش پیدا کند؟ صالحی: متاسفانه نمایندگان کارگران خباز، با کارفرما مماشات می کنند و هیچ وقت نخواستند جدی با نماینده کارفرما بر سر میز مذاکره بنشینند و از حقوق کارگران دفاع کنند . برای نمونه امروز که شما با من گفتگو می کنید عده زیادی ازنمایندگان کارگران به صفوف کارفرما پیوسته، تا بجای افزایش دستمزد کارگران خواستار افزایش بهای نان شوند!!، این عمل نماینده کارگران نه تنها کمکی به کارگر نمی کند بلکه چهره کارگرخباز را در اذهان مردم محروم و زحمتکش جامعه خدشه دار می کند . ما باید این را قبول کنیم که 80 درصد مردم ما کم در آمد و با زحمت می توانند نان روزانه خود را تامین کنند. به این دلیل ما نباید دنبال کارفرما برویم و خواستار افزایش بهای نان شویم ، چون هیچ وقت کارفرما نمی آید برای من کارگر طومار امضاء کند و خواستار افزایش دستمزد ما باشد . سهرابی: خوب اگر بهای نان افزایش پیدا نکند ، کارفرمای خبازی به چه نحوی می تواند دستمزد کارگران خود را افزایش دهد ؟ صالحی: اولا" در هیچ ماده از قانون کار و یا بخشنامه های شورای عالی کار ، "افزایش دستمزد کارگران منوط به افزایش بهای هیچ کالای نیست" . نماینده کارفرمایان خباز تنها برای افزایش دستمزد ، کارگران داد و فریاد راه می اندازد ، این در حالی است که از ابتدای هر سال کلیه هزینه های جاری کارگاه از جمله آرد ، اجاره مغازه ، نفت ، گاز ، نمک ، برق ، آب ، بیمه ، کرایه حمل آرد ، هزینه تندور و یا دستگاه اتوماتیک ، ایاب و ذهاب کارکنان کارگاه ، خمیرمایه ، چای ، قند و صبحانه افزایش پیدا می کند . عالیجنابان به این همه افزایش سرسام آور اعتراض نمی کنند . اینان تنها به دستمزد کارگر اعتراض می کنند ، چون دیواری کوتاه تر از دیوار کارگر پیدا نمی کنند. کارفرما و دولت خوب می دانند که هر زمان کارگربرای احقاق حق خود که همان افزایش دستمزد است دست به اعتراض بزنند، بلافاصله مورد تعقیب قرار می گیرند و آنان را وادار می کنند تا دست از اعتراض بردارند در غیراینصورت با زندان و یا اخراج از کار روبرو می شوند . سهرابی : به نظر شما نماینده کارگران سنندج خلاف رسالت خود عمل کرده وبا کارفرما طومار مشترک امضاء نموده اند ؟ صالحی: بله. نماینده کارگر چرا باید با کارفرما طومار امضاء کنند ، کارفرمایی که اگر در روز 50000 تومان درآمد داشته باشد جز مزد ناچیزی که به اومی دهد ، مگر از این سود چیزی عاید کارگر می شود؟خیر . هر وقت که بهای نان را افزایش دادند بلافاصله فرمانداری طی یک اطلاعیه افزایش بهای نان را اعلام و افزایش بهای نان را ناشی از دستمزد کارگر به اذهان عمومی معرفی مینمایند تا مردم محروم و ستمدیده سکوت کنند و لب از لب نگشایند و کسی را مقصر نکنند جز کارگران خباز را .!! نماینده کارگر نباید به ابزار کارفرما یا نماینده آنان تبدیل شود ، مگر کارگر خباز شامل قانون کار و بخشنامه های شورای عالی کار نیست ؟ پس باید از 1/1/ هر سال دستمزد کارگر خباز افزایش پیدا کند مگر اینکه یک قانون دیگر از طرف دولت تصویب شود و در آن کارگر خباز را مستثنی از بقیه کارگران ایران تلقی کنند. سهرابی : به نظر شما کارفرمایان خباز آنقدر درآمد دارند که بتوانند دستمزد کارگران را طبق آنالیزی که از طرف سندیکا یا انجمن صنفی به کارگر ابلاغ می شود پرداخت کنند؟ صالحی: اگر نمی توانند پرداخت کنند چرا شغل خبازی را رها نمی کنند . بروند سرمایه خود را در کار دیگری سرمایه گذاری کنند؟ در واقع خبازی مربوط به کسی است که خود سالها در این شغل مهارت داشته باشد و زمانی که به ایشان سهمیه می دهند باید خودش مثل یک کارگر کار کند و مزد روزانه خود و درآمد آن را صاحب می شود. نه اینکه آقای ایکس خودش کارمند فلان اداره یا بازنشسته می باشد و آمده یک خبازی را خریداری کرده و خودش یک ماه یک بار هم به درب خبازی نمی آید و انتظار هم داشته باشد که در روز 50000 تومان سود داشته باشد. بله، شاید برای آنان پرداخت دستمزد کارگران دشوار باشد چون سهمیه خبازی را به مبلغ 40 میلیون تومان خریداری کرده و انتظار هم دارد در روز 50000 تومان درآمد داشته باشد. این در حالی است که سهمیه خبازی به هیچ عنوان نباید خرید و فروش شود ، اما مسئولان فرمانداری برای اینکه خودشان در این خرید و فروش نفعی می برند این کار را انجام می دهند. سهرابی : به نظر شما تا به امروز سهمیه آرد خبازی به کسانی واگذار شده که شغلشان نا نوایی نبوده ؟ صالحی : از سال 1365 در ایران سهمیه خبازی تنها به مسئولان و یا به کسانی واگذار شده که به شکلی با دولت تداعی شده ا ند ، مثلا" خانواده شهید ، ورزشکار ، اخراجی های ادارات دولتی ، جانباز ، آزاده و بسیج به اضافه اینها کسانی هستند که سهمیه آرد را با پول خرید ه ا ند . از زمانیکه سهمیه آرد به این افراد واگذار شد از آن روز مرغوبیت نان هم پایین آمد برای اینکه هیچ کدام از آن اشخاص شغل نانوایی را بلد نیستند . سهرابی: قبل ازسال 1365 سهمیه آرد را به چه کسی می دادند ؟ صالحی : قبل ار سال 1365 به دو دسته از کارگران سهیمه آرد می دادند . 1- کارگرانی که در شغل خبازی مهارت داشتند . از این کارگران چند بار تست عملی می گرفتند و اگر قبول می شدند آن وقت به آنان سهمیه آرد می دادند ( مثل مراحل آزمون راهنمایی و رانندگی ) 2- کارگرانی هم بودند که خود نماینده کارفرما ، آنان را تائید می کرند تا به آنان سهمیه آرد دهند . این اشخاص به شکلی از کارگران حمایت می کردند و دولت و کارفرما برای اینکه دهان آنان را ببندند به آنان سهمیه آرد می داد و آنان را به کارفرما تبدیل می کردند . یعنی این اشخاص نماینده کارگر بودند و برای اینکه کارفرما از شر آنان خلاص شوند به آنان سهمیه آرد می دادند . سهرابی : یعنی بعد از سال 1365 هیچ گونه سهمیه ای از طرف دولت به کارگران خباز دراستان کردستان واگذار نشده ؟ اگر چنین است پس این همه خبازی ها چطور هر روز در مکانی تاسیس می شود ؟ صالحی: هر روز در منطقه ای یک خبازی تاسیس می شود ولی به کسانی که حتی بلد نیستند که نان را باید از کدام طرف خورد ، تا برسد به اینکه آن را برای مردم پخت کنند. همین است که در کشور ما به اندازه ای ظایعات نان زیاد است که در هر محله چند مغازه ظایعات نان فروشی دایر می باشد . سهرابی : انجمن صنفی کارگران خباز سقز چند سال است که تاسیس شده است؟ صالحی : از سال 1373 انجمن صنفی کارگران خبازیهای سقز و حومه تاسیس شده . سهرابی : شما جزو اولین کسانی هستید که از طرف کارگران انتخاب شده اید درست است؟ صالحی : بله. من جزء اولین کسانی هستم که از طرف کارگران انتخاب شدم . سهرابی: می توانید چند مورد از فعالیت خودتان و اعضای هیئت مدیره را برای ما و خوانندگان ، از زمان تاسیس تا امروز بیان کنید؟ صالحی: وقتی انجمن صنفی کارگران خباز تاسیس شد از اولین روزهای تاسیس این انجمن بلافاصله ما از طرف کارفرمایان قدیمی مورد بی احترامی قرار گرفتیم و هر روز برای ما مشکلاتی ایجاد می کردند . یک روز جلو درب انجمن را می گرفتند و اظهار می کردند که این انجمن مقر کومه له است ، یک روز می گفتند که لنین برای ما زنده شد ه، یک روز می گفتند که این اشخاص کمونیست هستند وغیره ... اما هیئت مدیره مصمم به فعالیت خودادامه داد و در عرض دو سال ما توانستیم به اندازه 20 سال برای کارگران کار انجام دهیم . اولین قدم ما بیمه کلیه کارگران بود که قبل از تشکیل انجمن تنها10 درصد بیمه داشتند ما توانستیم 95 درصد کارگران را با همکاری سازمان تامین اجتماعی بیمه کنیم . دومین قدم عقد پیمان دسته جمعی بود . ما در سال 1374 موفق شدیم که با نماینده کارفرما پیمان دسته جمعی منعقد کنیم . اولین پیمان که منعقد شد برای ما یک پیروزی بزرگی بود که می توانستیم در سالهای آتی کلیه مزایای خود را در حین نشست های بعدی مطرح کنیم . سهرابی: منظور شما از مزایای دیگر چیست ؟ صالحی : کارگر بجز حقوق روزانه یک سری مزایا دیگرهم دارد که در کارگاه های کوچک به هیچ عنوان به کارگر پرداخت نمی شود ، مثل بن کارگری ، حق عائله مندی ، خواروبار و مسکن ، پایه سنوات ، روزهای تعطیل ، روز جهانی کارگر وعیدی و پاداش سالانه و.. این مزایا در کارگاه های کوچک به کارگر پرداخت نمی شود ، ما این مزایا را برای کارگران خباز به ارمغان آوردیم و امروز کارفرما از آن نگران است که نمی توانند این مزایا را پرداخت کنند در حالی که در شهرهای همجوار این دستمزدها به کارگر خباز پرداخت نمی شود. ما کلیه این مزایا را در پیمان های منعقده به کارفرما تحمیل کردیم . سهرابی: در جواب سئوال قبل گفتید که کارفرمایان قدیمی به ما بی احترامی می کردند و ما را مورد اتهام های واهی قرار می دادند ، ایا این اتهامات منجر به تحت تعقیب قراردادن شما و همکارانتان از طرف ادارات دولتی شد ؟ و چرا گفتید کارفرمایان قدیم ؟ صالحی : بله، من ، جلال حسینی و محمد عبدی پوربه اتهام تشکیل انجمن مدت 75 روز در سلول انفرادی اداره اطلاعات سقز بازداشت بودیم . در مورد کارفرمایان قدیم هم باید بگویم چون کارفرمایان قدیم ما را می شناختند و می دانستند که تشکیل انجمن برای آنان به صرفه نیست و این انجمن همان سندیکای سال1357 است . سهرابی : به نظر شما ، نماینده کارفرمایان چرا با نماینده کارگران خباز توافق نمی کنند ؟ صالحی : چون دستی در کار است و نماینده کارفرما از طرف عده ای از مسئولان حمایت می شوند و نماینده کارگران هم خیلی پیگیر نیستند . سهرابی : یعنی اگر نماینده کارگر پیگیر باشد می توانند به خواست و مطالبات خود برسند ؟ صالحی: بله ، چون برابر همان قانون کار حرف می زنند و بخشنامه های شورای عالی کار برای کلیه کارگران لازم الاجرا است نه فقط برای یک عده ی خاص. من وقتی خبر اعتصاب کارگران خباز سنندج را دیدم در آن نوشته شده بود که " استانداری نامه افزایش دستمزد را نوشته و قرار است روز پنچشنبه آن را به اجرا درآورد . " این خلاف قانون است استانداری می خواهد کلاه گنده ای سر کارگران بگذارد. چون درهر کشوری قانونی وجود دارد ، مگر می شود استاندار برای کارگران دستمزد تعیین کند ؟ در حالیکه شورای عالی کار طی بخشنامه ای افزایش دستمزد کارگران را تعیین کرده است و آن را به کلیه ادارات کار ابلاغ کرده است . سهرابی:آقای صالحی من سوال خاصی ندارم ، اگر شما حرفی برای کارگران خباز دارید لطفا بیان کنید . من صحبت خاصی ندارم ، تنها می توانم بگویم که کارگران خباز باید از آن آگاه تر باشند که یک عده نماینده بی لیاقت بیایند و کلاه سر آنان بگذارند ما کارگران خباز یک پیشینه مبارزاتی داریم که رضا شاه را به زانو درآوردیم . کارگران خباز باید نماینده های خود را زیر نظر داشته باشند و آنان را وادارکنند تا برای رسیدن به خواست و مطالبات خود بدون ترس از چیزی با طرف مقابل به مذاکره بنشینند و کارگران هم باید از هر نظر از نماینده های واقعی خود دفاع کنند و در هیچ شرایطی آنان را تنها نگذارند . با تشکر از شما محمود صالحی که صمیمانه در این گفتگو شرکت کردید. 6 آبان 1388 |
|
باز چاپ مطالب اين سايت فقط با ذکر منبع مجاز است |